Hoe gevaarlijk is een hittegolf eigenlijk?

Het menselijk lichaam heeft het zwaar tijdens een hittegolf. Ons lichaam raakt sneller uitgedroogd en kan oververhitten en dit kan zelfs dodelijk aflopen, meldt het populairwetenschappelijke tijdschrift Quest in een eerder gepubliceerd artikel op zijn website .

Allereerst reageert het lichaam op hoge temperaturen door veel te transpireren. Dan kan het gebeuren dat je meer vocht verliest dan je binnenkrijgt, oftewel: je lichaam droogt uit. De eerste symptomen van uitdroging zijn wat vaag: vermoeidheid, sufheid en vergeetachtigheid. Naarmate de uitdroging erger wordt, wordt het risico om in een levensbedreigende shock te raken steeds groter.

Let goed op symptomen die op uitdroging kunnen wijzen. Vertrouw niet op het dorstgevoel van je kind. Kinderen kunnen al uitgedroogd zijn voor ze dorst krijgen. Milde uitdroging kan leiden tot een licht gevoel in het hoofd, duizeligheid, hoofdpijn en moeheid. Een donkergele kleur van de urine wijst ook op een watertekort. Kinderen in de groei hebben ruim twee liter water per dag nodig, deels uit voedsel. Dat gaat niet vanzelf. Duits onderzoek liet zien dat bijna de helft van de jongens van 4-11 jaar en een derde van de meisjes onvoldoende dronken. Zes tot acht glazen water of thee op een warme zomerdag is meestal ruim genoeg.

Chronisch zieken en baby’s
Ook chronisch zieken, mensen die kampen met overgewicht en baby’s lopen meer risico. Bij baby’s wordt het risico niet veroorzaakt doordat ze niet fit genoeg zijn, maar doordat ze afhankelijk zijn van de zorg van volwassenen. Daarbij kan het fout gaan. De kinderen worden dan onvoldoende beschermd tegen de hitte, of krijgen niet genoeg te drinken van hun ouders of verzorgers.

Hartproblemen door hitte
Het is niet de hitte zelf die mensen het leven kost, maar de hart- en vaatproblemen als gevolg van de hitte. Het hart van gezonde mensen is sterk genoeg om extra inspanningen te leveren. Bij flinke hitte wordt er meer bloed naar de vaten vlak onder de huid gepompt. Dat is een extra belasting voor het hart. Jonge mensen merken dat nauwelijks. Maar het hart van ouderen, of dat van mensen die in rust al een marginale hartfunctie hebben, krijgt het dan zwaar. Met soms fatale gevolgen.

Is hitte dodelijk?
Om dat te bepalen, bekeek het CBS de zomertemperaturen in Nederland van de laatste dertig jaar. De gemiddelde maximumtemperatuur in augustus was over die periode 22,3 graden. Bij elke graad boven dat gemiddelde gaan per week 33,5 Nederlanders meer dood. Haalt de thermometer de 30 graden? Dan sterven die week ongeveer 258 mensen meer dan bij 22,3 graden. Dat zijn mensen die anders niet in diezelfde periode waren overleden. De gevolgen van hitte kunnen dus wel degelijk dodelijk zijn. (In juli 2006 zijn duizend mensen meer overleden dan in een gemiddelde julimaand. - door de hitte - toen waren de temperaturen zelfs lager dan nu! )

Effect hoge temperaturen op ouderen
Vooral ouderen kunnen het tijdens warme dagen zwaar hebben. De problemen voor ouderen ontstaan overigens niet door overmatig zweten. Ze transpireren juist minder gemakkelijk, waardoor ze ook meer last van de warmte hebben, aldus quest.nl. Ook krijgen ouderen minder snel een dorstprikkel, terwijl het juist nu zo belangrijk is om de vochtbalans op peil te houden door te drinken. Zo stelt het Rode Kruis. Ook het dragen van luchtige kleding is van belang, net als het vermijden van zware inspanning.

Eerder deze week ging het nationale hitteplan al van kracht.

Honden
Honden kunnen hun warmte alleen kwijt door te hijgen. Behalve in hun voetzooltjes hebben ze nergens zweetklieren. Zorg ervoor dat je hond bij warm weer een plek in de schaduw en heeft en beschikt over voldoende vers drinkwater.

Hoe koel je honden af?
Als je hond van zwemmen houdt, is dat een prima manier om af te koelen. Er zijn voor honden ook speciale koelproducten te krijgen, zoals een koelmatje of koel-halsband. Zorg er wel voor dat de hond niet op het materiaal kauwt, dus gebruik het alleen als je een oogje in het zeil kunt houden.

Katten
Katten zoeken vaak zelf een koel plekje als ze het te warm krijgen. Zorg ervoor dat je kat schaduw heeft of naar binnen kan en voldoende drinkwater heeft. Als de kat niet zelf kan kiezen, bijvoorbeeld als je hem in een warme auto moet vervoeren, wees dan alert op signalen van oververhitting.

Konijnen
Konijnen kunnen slecht tegen de warmte. Ze zijn van nature gewend om in een koel hol onder de grond te zitten. Al vanaf een graad of 24 krijgen ze het moeilijk. Zorg er dus voor dat het konijnenhok niet in de zon staat. Je maakt zelf koelelementen voor je konijn door plastic flessen voor 2/3 met water te vullen en in de vriezer te leggen (geen glazen fles, deze kan barsten). Leg de fles in het hok, eventueel gewikkeld in een oude theedoek, zodat het konijn zijn neus niet kan verwonden aan de ijskoude fles. Pas wel op dat het konijn er niet aan knaagt. Om een buitenhok te koelen, kun je er een nat wit laken overheen leggen. Bij warm weer overlijden er regelmatig konijnen door de huidmadenziekte. Deze ziekte wordt veroorzaakt door de groene vleesvlieg die eitjes legt in aangekoekte uitwerpselen of vies ruikende vacht.

Knaagdieren
Ook knaagdieren zoals cavia's, hamsters en ratten kunnen het flink warm krijgen. Help deze dieren afkoelen met behulp van bevroren waterflessen of koude stenen. Als het hok een plastic bodembak heeft, kan je deze eventueel op een paar diepvrieselementen plaatsen. Zet het hok nooit in de zon.

Meer informatie over (huis)dieren en warmte vind je op de website van de Dierenbescherming.